Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ŻOLIBORZ OFICERSKI. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ŻOLIBORZ OFICERSKI. Pokaż wszystkie posty

sobota, 10 grudnia 2011

SZKOŁA RODZINY WOJSKOWEJ

ul. Czarnieckiego 49
 Powstała w 1930-4 wg proj. Jana Koszczyca-Witkiewicza pod nazwą Prywatna Koedukacyjna Szkoła Powszechna ‘Rodziny Wojskowej’. Szkoła założona została przez Stowarzyszenie Rodzina Wojskowa, zrzeszające zony oficerów i podoficerów; stowarzyszenie rozpoczęło działalność 2.02.1925. Była to placówka zbudowana dla rodzin wojskowych, którzy zamieszkiwali i Żoliborz Oficerski i Cytadelę. Wprawdzie czesne za szkołę ustalono dla zarobków podpułkownika, ale dzieci niższych rangą oficerów również tu uczęszczały i stosowano dla nich odpowiednie zniżki. Przewodniczącą była marszałkowa Aleksandra Piłsudska, a kierowniczką szkoły Janina Dunin-Wąsowicz
W czasie wojny w szkole był punkt schronienia dla Żydów, a także szpital powstańczy 104, który 31.08.1944 został ewakuowany do Fortu Sokolnickiego. Działała tu również kuchnia Rady Głównej Opiekuńczej, gdzie przekazywano zapasy żywności, a zarząd po upadku powstania organizował tzw. stołówki klatkowe i stołówki kolonijne – dla mieszkańców poszczególnych klatek i kolonii WSM.
W 1949 dobudowano salę gimnastyczną, a szkoła została przejęta przez miasto. Dziś mieści się tu Zespół Szkół Specjalnych nr 100, a fasada budynku nadal podziurawiona jest kulami z powstania.

czwartek, 1 września 2011

DZIEWCZYNA Z DZBANEM - ALINA

Park Żeromskiego

Jest to rzeźba dłuta Henryka Kuny z 1937. Po wojnie rzeźba znikła, odnajdując się na dalekim Grochowie, gdzie znalazł ją poszukiwacz złomu. Przywrócony dzięki staraniom Stowarzyszenia Żoliborzan i aktorki Aliny Janowskiej (honorowa członkini Stowarzyszenia Żoliborzan). Jak sama wspomina, telefon o odnalezieniu Dziewczyny dostała w środku nocy, od razu podzwoniła po znajomych i jeszcze przed świtem pojechali wykopywać rzeźbę. Dzięki temu zresztą, figura nosi dziś imię aktorki.

sobota, 16 kwietnia 2011

DOM OR-OTA

al. Wojska Polskiego 11
Dom powstał w latach '20 jako jeden z kolonii domów oficerskich na Żoliborzu. Zamieszkał w nim Artur Oppman, poeta i piewca Warszawy - i nie ma w tym nic dziwnego, wszak był pułkownikiem Wojska Polskiego. Mieszkał on tu do swojej śmierci w 1931.  Dziś dom, już odnowiony, zamieszkany jest przez osoby prywatne.

wtorek, 17 sierpnia 2010

HOTEL OFICERSKI

pl. Inwalidów 10
Zbudowany został w latach ’20 wg proj. Romualda Gutta, pierwszy użytkowy budynek na Żoliborzu. Mieli tu pomieszkiwać inwalidzi wojenni, ale idea się nie sprawdziła. Umieszczono tu zatem zarząd MSSO, sklepy, restaurację, pocztę, salę zebrań i mieszkania rotacyjne dla oficerów. W 1931 otwarto tu kino ‘Mars’, po wojnie przemianowany na ‘Światowid’. W 1934 na górnych piętrach powstało państwowe gimnazjum żeńskie im. Aleksandry Piłsudskiej z inicjatywy płk Michała Grosska. Szkoła miała 14 sal, otwarto ją uroczyście 09.09.1935. Początkowo była to filia gimnazjum Hoffmanowej, potem uzyskało własną nazwę i sztandar. Dyrektorką została Janina Lubecka. Poziom szkoły był bardzo wysoki. 13.09.1939 bomba zniszczyła pół budynku, wprawdzie MSSO przystąpiło do odbudowy, ale Niemcy kazali zamknąć szkołę i wydać zbiory biblioteczne i przyrządy dydaktyczne. W styczniu i lutym 1941 przeprowadzano tu aresztowania. Po wojnie gimnazjum zajęło drugie piętro, na pierwszym zainstalowano gimnazjum męskie Piłsudskiego. W 1957 szkoła żeńska, już z patronką Sempołowską, przeniosła się na Popiełuszki 5.
Dziś w dawnym hotelu mieszczą się różnorakie biura, jest Żabka, sklepy... Na miejscu dawnego spożywczaka od ul. Mickiewicza parę lat temu powstała z założenia kultowa restauracja "Żywiciel", założona przez p. Dżemillę Sulkiewicz-Nowicką i jej brata Roberta, od dawna pracujących na rzecz społeczności żoliborskiej. Pomysł z knajpą... nie do końca trafił. Raz, że nazwa, która miała się kojarzyć dwojako: z żywieniem i z samym "Żywicielem", którego oddziały walczyły w czasie powstania na Żoliborzu. Znowu: pomysł niezły, ale kontrowersje były spore. Po drugie, w obliczu pustki gastronomicznej, restauracja w centrum Żoliborza wydawała się strzałem w 10. Szkoda, że jedzenie w knajpie było, delikatnie mówiąc, niestrawne. I chyba nadal nie jest. Jedyną rzeczą, która się udała jest wydźwięk lokalno-społecznościowy. Wystrój, imprezy organizowane w lokalu i wspieranie działań społeczności żoliborskiej są na plus. No i za darmo lata tam internet... Kto był zresztą, to wie, w czym rzecz...

wtorek, 11 maja 2010

POMNIK HUSARZA

ul. Gwardii
Pomniczek jest dziełem Edmunda Majkowskiego i stanął na terenie Cytadeli w 2004.
Nawiązuje oczywiście do tradycji oręża polskiego, może nie jest jakoś ekstra udany, ale całkiem sympatyczny. Co lepsze, oglądać go mogą tylko żołnierze i uprzywilejowane jednostki, wpuszczane na teren Cytadeli... Jak długo jeszcze???

sobota, 20 marca 2010

PLAC SŁONECZNY

pl. Słoneczny 1-10
Zamysł był wspaniały: W 1922-5 Antoni Jawornicki i Kazimierz Tołłoczko zaprojektował plac na Żoliborzu Oficerskim, w miejscu, gdzie najwyżsi rangą żołnierze mieli otrzymać miejsce na domy. Na środku placu miało stanąć wysokie drzewo, najlepiej topola, i służyć jako zegar słoneczny - stąd też nazwa. Kolejne godziny miały wyznaczać domy wokół placu - powinno być ich 12.
Same domy powstały wg proj. Romualda Gutta i Adolfa Świerczyńskiego ok. 1925. Z tą różnicą, że domów powstało 10, zamiast 12 - pierwszy błąd. Drugim było posadzenie zamiast topoli klonu srebrzystego, który, jak widać na zdjęciu, zupełnie nie jest smukły i strzelisty i ni cholery godziny nie pokaże. I tak godzin tylko 10...
Same domki jednakże są bardzo przyjemne i plac niezwykle urokliwy, jednak szkoda, że plany wzięły w łeb, bo zegar słoneczny był super pomysłem...

niedziela, 18 października 2009

MIEJSCE STRACENIA HIBNERA, RUTKOWSKIEGO I KNIEWSKIEGO

park przy Cytadeli

W 21.01.1925 w tym miejscu wykonano wyrok: powieszono trzech bojówkarzy komunistycznych, skazanych za próbę zabójstwa. W 1946 ustawiono tu płytę pamiątkową na ich mogiłach, jednak później ich nazwiska ze wstydem usunięto, wraz z napisem nad płytą: Wieczna chwała bohaterów, którzy padli w walce o Polskę socjalistyczną. Dziś jest to jedynie podest przy murze Cytadeli.


Za czasów komunistycznych byli to najwięksi bohaterowie Polski Ludowej, mieli swe miejsca pamięci i ulice były nazywane ich nazwiskami (Złota, Zgoda, Chmielna), na szczęście po upadku komunizmu nazwiska tych bandytów ze wstydem usunięto tak z ulic, jak i z pomników. Chwała nie była wieczna. I dobrze.

czwartek, 6 sierpnia 2009

WILLA ZABŁOCKIEGO


ul. Kaniowska 21b i 21c
Oryginalny dom, w zasadzie dwa domy, powstały w 1973. Ich projektantem jest Wojciech Zabłocki, szermierz, czterokrotny olimpijczyk, wielokrotny mistrz świata, ale i ... architekt. Prywatnie mąż aktorki Aliny Janowskiej, razem z którą mieszka w jednym z tych domów, ale nie powiem Wam w którym :P

niedziela, 17 maja 2009

MUZEUM WOJSKA POLSKIEGO W CYTADELI

W tej oto kaponierze, na rogu Krajewskiego i Wybrzeża Gdyńskiego, zaraz przy samym moście Gdańskim, mieściło się do niedawna Muzeum Wojska Polskiego. 'Co ty bredzisz?', zaraz ktoś powie, przecież wszyscy wiedzą, że takie muzeum jest w alejach, przy Muzeum Narodowym!! To nie było zwykłe muzeum, tylko i wyłącznie do dyspozycji Wojska Polskiego, dla kadetów. Wejście znajduje się od drugiej strony, więc żeby to obejrzeć, trzeba by mieć przepustkę...
Przed wejściem stoi trochę ciężkiego sprzętu.



ta kuchnia nadal działa!!
A tutaj owo wejście.
Wnętrze wypełnione ciekawymi eksponatami, czasem ciekawszymi niż w alejach...
Niestety, tego muzeum od niedawna tam nie ma. Będzie inne. Pewnie równie niedostępne, a co gorsza, nieco bezsensowne, mianowicie Muzeum Katyńskie.

piątek, 8 maja 2009

POMNIK I DYWIZJI PANCERNEJ GEN. MACZKA

pl. Inwalidów
Pomnik autorstwa Jerzego Sikorskiego, ufundowany został przez 40 miast Belgii, Holandii, Francji i Szkocji, wraz z weteranami. Otoczenie pomnika zaprojektował Andrzej Kiciński. Napis na cokole brzmi: Żołnierz polski walczy na wszystkich frontach o wolność wszystkich narodów, ale życie oddaje tylko za własną ojczyznę.
Wokół pomnika jest basen w kształcie mapy wybrzeża Atlantyku, który nawiązuje do szlaku bojowego dywizji. Budzi to protesty mieszkańców, bo można w tym baseniku złamać nogę, gdyż bywa niewidoczny spod liści lub śniegu. Szczególnie, że w okolicy stoi trochę domów komunalnych i często mieszkańcy wracając, mogą nie 'zauważyć' nie tylko basenu, ale i nawet małego krawężnika. Wystarczy się przejść w kierunku Cytadeli i popatrzeć na ławki... Pomnik miał stać na Śródmieściu, ale władze dzielnicy nie wyraziły zgody.
Pod pomnikiem co roku uroczystości odprawia Gimnazjum i LO im. gen. Maczka z ul. Gwiaździstej.

piątek, 3 kwietnia 2009

WILLA KODELSKICH

ul. Czarnieckiego 53


Powstała w 1936 wg proj. Aleksandra Kodelskiego dla niego i jego żony Anny. Ciekawe jest to, że Kodelski był architektem, i ten kto kiedykolwiek wjeżdżał kolejką na Kasprowy, być może dostrzeże podobieństwa między dolną stacją kolejki a prywatnym domem architekta.

sobota, 7 marca 2009

BRAMA STRACEŃ

Powstała jako Wrota Iwanowskie w 1833-5. Od 1886 Rosjanie wyprowadzali tędy straceńców z więzienia w Pawilonie X i albo wywozili, albo zabijali na stokach Cytadeli lub wieszali na szubienicy niedaleko bramy. Po odzyskaniu niepodległości trochę czasu zabrało porządkowanie okolicy, ale 01.11.1933 powieszono widoczne tablice upamiętniające poległych tu więźniów. Autorem projektu z 1932 jest A. Miszewski, a roboty wykonywała firma Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjno-Budowlanych F. Oppmann & H. Kozłowski. W czasie remontu w 1997 dodano tablice i zmieniono ich układ.

środa, 3 grudnia 2008

TOBRUK MIĘDZY AL. WOJSKA POLSKIEGO A ŚMIAŁĄ

W ogrodzeniu gimnazjum przy al. Wojska Polskiego od strony boiska, niedaleko wyjścia na ul. Śmiałą. Ten, w przeciwieństwie do pobliskiego tobruka na Krajewskiego nie jest zabetonowany i wyraźnie widać wieżyczkę.
Ringstand 58c (Ringstand Bauform 58c, Tobruk, Regelbau 58c) to niemiecki typ małego schronu bojowego wykonanego z żelbetonu, przystosowanego do prowadzenia ognia okrężnego. Konstrukcja schronu oparta była na projekcie włoskiego schronu wykorzystywanego podczas walk o Tobruk w Afryce Północnej, stąd potoczna nazwa. Schrony Ringstand 58c były powszechnie stosowane przez Niemców, pierwsze z nich zbudowano na Wale Atlantyckim w 1942 roku. Schron wkopany był w ziemię i ponad jej poziom wystawał jedynie strop przedziału bojowego z otworem do prowadzenia ognia przez ukm (MG 34 lub MG 42). W przypadku zagrożenia strzelec chował się we wnętrzu schronu. Wejście prowadziło przez boczny otwór w ścianie schronu, poprzez wykop. Zaletą schronu były małe rozmiary, znacznie utrudniające jego wykrycie i zniszczenie.

niedziela, 26 października 2008

KAPLICA PW. DUCHA ŚWIĘTEGO

ul. Levittoux 32
Kaplica powstała w 1813-9 jako szkolna kaplica przy konwikcie pijarskim, który mieścił się wówczas na stokach dzisiejszej Cytadeli, otoczony folwarkiem Fawory, skąd rozlegał sie przepiękny widok na Wisłę, skarpę Wiślaną i brzeg praski; stąd nazwa z francuskiego Joli Board - czytane z polska Żoliborz. Bo zbudowaniu tu Cytadeli w latach '30 XIX w. pijarów usunięto, zlikwidowano całą zabudowę folwarku Fawory, a kaplicę przeznaczono na magazyn na rzeczy prywatne żołnierzy. Po odzyskaniu niepodległości w okrąglaku mieściła się Stacja Gołębi Pocztowych. Po wojnie umieszczono tu kreślarnię i magazyn map topograficznych, a od 1975 salę tradycji wojskowych. Wreszcie w 1988-92 kaplicę wyremontowano i stanowi ona kaplicę garnizonową, póki wojsko nadal stacjonuje w Cytadeli.

Wnętrze jest dość skromne: mały ołtarz, popiersie Jana Pawła II, tablice pamiątkowe, sztandary... Wejść z ulicy nie mozna, kaplica mieści się na zamkniętym terenie wojskowym, więc możecie się napatrzeć tutaj :)