WIENIAWSKIEGO 6\8

Dom, tak jak zwarta i jednolita zabudowa ulicy, powstała w latach '20 XX w. wg proj. Mariana Kontkiewicza. Ten dom jest jednak niejako wyjątkoqwy, z uwagi na swą rolę w powstaniu warszawskim. Otóż tutaj mieścił się magazyn broni Plutonu 225 Zgrupowania Żmija AK pod dowództwem mjra Adama Rzeszotarskiego.

GŁAZ PRZED KATEDRĄ ŚW. JANA

Malo kto zwraca uwagę na niepozorny kamyk, leżący u wejścia do katedry. Oto więc został on wydobyty z fundamentów wieży podczas powojennego remontu. W 1966 wykuto na nim znak millenium i daty 966-1966 na pamiątkę 1000-lecia Polski.

POMNIK POŚWIĘCONY ŚMIERCI POWSTAŃCÓW ZGR. ŻYWICIEL

ul. Grotowska

2 sierpnia 1944 oddział zołnierzy AK obwodu Żywiciel starł się tu z żołnierzami niemieckimi. Chłopcy maszerowali do Puszczy Kampinoskiej, gdzie jak wiadomo, czekały spore oddziały naszych powstanców. Nie dotarli...

POMNIK WALERIANA ŁUKASIŃSKIEGO

ul. Przyrynek 1, na terenie kościoła NMP.
. Na cokole napisy: Walerian Łukasiński 1786 – 1868 i Major 4 pp. Księstwa Warszawskiego. Współzałożyciel Narodowego Towarzystwa Patriotycznego, carski więzień stanu 1822 – 1868. Więziony w twierdzach Zamościa i Szlisselburga. Do 1822 mieszkał przy ul. Przyrynek 4. Umieszczono tu również jego wypowiedź: Sto razy orężem Polaki mogą być zmuszeni do posłuszeństwa. I sto razy powstawszy walczyć będą z powiększonym zapałem za swoją niepodległość dopóki nie zostaną wolnymi. Pomnik ufundował ks. Zadzisław Król, kanclerz Kurii Metropolitalnej Warszawskiej. Pomnik wykonał Andrzej Kasten, a odsłonięto go XI 1988.

UMSCHLAGPLATZ

Ul. Stawki

Pomnik na placu wystawiono 18.04.1988, wykonany został przez Władysława Klamerusa i Hannę Szmalenberg. Upamiętnia on ponad 320.000 Żydów, wywiezionych stąd koleją do miejsc zagłady. Mieściła się tu załadownicza rampa kolejowa, tory dobiegały w pobliże ulicy i tu właśnie wsadzano Żydów do pociągów i wywożono na śmierć. Jest to mur otaczający rampę wraz z bramą. W tyle muru jest prześwit, przez które widać młode drzewo: symbol nadziei. Nad wejściem umieszczono czarną płytę z płaskorzeźbą, przedstawiającą strzaskany las. Kształt płaskorzeźby nawiązuje to stelli nagrobnych żydowskich, a kolor muru do liturgicznych szat żydowskich.

Na murze umieszczono 4 tablice z napisami w jęz. polskim, angielskim, jidisz i hebrajskim: Tą drogą cierpienia i śmierci w latach 1942-1943 z utworzonego w Warszawie getta przeszło do hitlerowskich obozów zagłady ponad 300000 Żydów. Wokół tablic wyryto 400 imion ludzi stąd wywiezionych. Po prawej stronie znajduje się płyta z cytatem z księgi Hioba: Ziemio, nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał.

Pomnik jest częścią Traktu pamięci Męczeństwa i Walki Żydów, idącego ul. Dubois i Zamenhofa, którego autorami są Zbigniew Gąsior, Stanisław Jankowski i Marek Moderau.

KOŚCIÓŁ REDEMPTORYSTÓW PW. ŚW. KLEMENSA DWORZAKA

ul. Karolkowa 49
Budynek powstał w latach 1931-3 wg planów Stanisława Marzyńskiego. Kardynał Kakowski poświęcił kamień węgielny 28.08.1932, a 29.10.1933 świątynię konsekrowano. 06.08.1944 hitlerowcy rozstrzelali tu 33 osoby i spalili kościół. Po odbudowie wyposażenie zostało skompletowane od nowa; można zobaczyć wewnątrz dzieła Aleksandry Przezorskiej, Marii Hiszpańskiej-Neuman, Zofii Kamieńskiej-Trzcińskiej i Teresy Chromy. W 1982 przeniesiono tu prochy o. Bernarda Łubieńskiego z cmentarza Wolskiego. Był on działaczem na rzecz społeczeństwa wolskiego przy parafii św. Klemensa.

DOM POD ORŁAMI

ul. Jasna 1

Gmach zdobią rzeźby i płaskorzeźby Zygmunta Otto: orły na wieżach i cykl Prace na wsi: Siewca, Kobieta wiążąca snopy, Kosiarz, Kowale.

Powstał w latach 1912-7 dla Banku Towarzystw Spółdzielczych wg planów Jana Heuricha jr. W 1944 został zniszczony, ale po wojnie odbudowano go w nieco zmienionej formie.