POMNIK JERZEGO WASZYNGTONA

 rondo Waszyngtona

Idąc dalej tropem obcych dysydentów, jacy stoją na naszych ulicach, tym razem ktoś równie ważny, ale z kolei przede wszystkim dla Amerykanów.
Popiersie zostało wzniesione z inicjatywy TPW. Ustawiono go w przeddzień wizyty w Warszawie prezydenta USA, Georga Busha 8.08.1989. Jednak oficjalnego odsłonięcia dokonał Edward Moskal 27.10.1989. Pomnik wykonał Bronisław Koniuszy, a cokół i otoczenie Bronisław Kubica. Podobno autor wykonał popiersie, patrząc na wizerunek prezydenta na banknocie...

DOM SPÓŁDZIELNI KOLEKTYW - CENTKIEWICZÓW

ul. Zakopiańska 16
Całe osiedle Kolektyw powstało do 1955 r. wg proj. Stefana Kozińskiego i Feliksa Sieńko. Są to dwu lub trzy- kondygnacyjne domki z mansardami - jak widać na zdjęciu. W tym domu pod nr 16 w 1950 zamieszkało małżeństwo literatów i podróżników: Alina i Czesław Centkiewiczowie. Alina to pierwsza Polka i szósta kobieta na świecie, która zdobyła Antarktydę, a oboje, do roku 1980 odbyli około 80 podróży. Ich najbardziej znane książki to "Kierunek - Antarktyda", "Na podbój Arktyki", "Okrutny biegun" czy opowiadania dla dzieci "Zaczarowana zagroda" oraz "Anaruk - chłopiec z Grenlandii". Alina zmarła w 1993, a trzy lata później Czesław, oboje spoczywają na Powązkach. Obecnie, kto tu mieszka, nie wie - potomkowie, czy ktoś inny kupił dom... 

PŁASKORZEŹBA PLON

ul. Katowicka \ Zwycięzców 11
Plon to jedna z niewielu ozdób Saskiej Kępy, która ostała się nam do naszych czasów. I to w jakim stanie! Ale nie zawsze było tak pięknie. Płaskorzeźba jest dziełem Janusza Jarnuszkiewicza, odsłonięta została w 1947 z tej okazji, że obok mieściło się Biuro Odbudowy Stolicy, postanowiono Katowicką upiększyć. Była tu więc fontanna, był Chłopiec z Żaglówką, był Misio, borsuk, ale dziś możemy oglądać jedynie plon, gdyż cała reszta 'się potłukła'. Sam Plon, zresztą nie przyjęty przychylnie przez środowisko artystyczne, istniał sobie na ścianie domu i również niszczał, a części rzeźby co jakiś czas po prostu się kruszyły i odpadały. W 2005 wreszcie, pani  Ewa Brykowska-Liniecka , grafik, podjęła się ratowania rzeźby. Jakiś czas wisiały na ścianie rysunki uzupełniające braki, a społeczność lokalna pod kierunkiem p. Ewy działała. A działała na tyle sprawnie, że w 2011 odsłonięto ponowie ładny i uzupełniony Plon. Na odsłonięciu było aż ok. 200 osób. I to jest godny naśladowania przykład pomocy zabytkom.

POMNIK AGNIESZKI OSIECKIEJ

 róg Francuskiej i Obrońców

Pomnik wykonali Teresa i Dariusz Kowalscy, odsłonięto go 19.05.2007 w czasie obchodów Dnia Saskiej Kępy. Pomnik, odlewany w Starachowicach,  stanął w miejscu, gdzie mieszkająca kilka przecznic stąd, wielokrotnie przechodziła. Wprawdzie za czasów Osieckiej nie było tu kawiarni, tylko drogeria, ale autorka siadywała w innych knajpkach: Expresso (rondo Waszyngtona), Sax (Francuska) i Sułtan (Obrońców, dzisiaj to nazywa się chyba Maska)

DOM WIELORODZINNY SASKA 101

ul. Saska 101

Ten dom wielorodzinny powstał ok. 1935 roku w stylu raczej już wtedy przebrzmiałego modernizmu historycznego, jednak nadal popularnego, szczególnie na Saskiej Kępie między innymi. Dom przetrwał drugą wojnę, jakoś również czasy PRLu i dziś, zamieniony na głównie biurowiec, upiększa okolicę swoim kształtem.

 Wewnątrz mieszczą się różne firmy, kancelarie adwokackie itd. W 1989 pomieszczenia na parterze zajęła Małgorzata Bocheńska wraz ze swoją Fundacją Saska 101, czyli istnym salonem politycznym, gdzie urządzane są odczyty, dyskusje, wywiady z politykami, nie tylko polskimi - zainteresowanych odsyłam na stronę www.salon101.org

Bardzo gustownie odnowiony dom :)

WILLA JULIANA AMBROZIEWICZA

 ul. Obrońców 26

Powstała dla rodziny architekta Juliana Ambroziewicza wg proj. własnego w 1938. Przy okazji każdej pielgrzymki papieża na domu zawisał ogromny obraz Jana Pawła II, namalowany przez J. Ambroziewicza, który walczył w powstaniu na Pradze pod pseudonimem 'Jola' w randze kapitana, a umarł dopiero w 1987. W latach ’90 dom nadbudowano wg proj. Krystyny Medalis.

Piękny przykład modernizmu, nie zniekształconego za bardzo nadbudową.

STADION NARODOWY

 Korzystając z dnia otwartego, oczywiście nie mogłem przepuścić okazji do zobaczenia ile jeszcze czasu zajmie doprowadzenie produkcji do końca.

 Stadion zaprojektowali Konsorcjum JSK Architekci sp. z o.o., gmp International GmbH oraz Schlaich Bergermann und Partner, wybrani w drodze konkursu w 2007. W maju 2008 skończono palowanie terenu i 07.10.2009 wmurowano kamień węgielny pd stadion. Potem poszło jak po maśle - wprawdzie stadion miał być już gotowy, ale mówią, że skończą do listopada. Jest szansa, że zdążymy do mistrzostw...

 Stadion ma zmieścić 58.000 ludzi, powierzchnię 204.000 m2, iglica ma 70 m, jest tu 1758 miejsc parkingowych, 965 toalet, 72 pylony i 18 hektarów powierzchni. Całość waży ponad 400.000 ton. Kolos. 

 Na wizytę zdecydowali się chyba wszyscy, którzy byli tylko w Warszawie. Nawet jeśli zdradzali pewne obce proweniencje, przychodzili na patriotycznie.

Widok z mostu.
Trochę przeszkadza brak murawy i wielki chaos, ale ogólnie całkiem sympatycznie. Wygodne krzesełka mają :)
No i kto jeszcze był? Jak wrażenia?

DWURODZINNY DOM WOLFRAMÓW

ul. Bajońska 4
Już kiedys pisałem o Wolframach: to rodzina przybyła z Niemiec. Najbardziej znanymi członkami rodziny byli Krystian i Emil, gdyż byli oni właścicielami tych ziem na pocz. XX w., czyli Folwarku Gocław. Na przykład Emil był wielokrotnym sołtysem i wójtem Wawra. O Wolframach mówiło się tu, że to "prawdziwe Pany!". Ich domy rozsiane były (i są) po całej Saskiej. To jest jeden z tych domów, zbudowany w 1938-9 wg proj. Maksymiliana Goldberga. Jak na dwie rodziny, to dość spory, ale ja się może nie znam...

POMNIK GENERAŁA ZYGMUNTA BERLINGA

Pośród slimaków Trasy Łazienkowskiej, niedaleko Wału Wiedzeszyńskiego
Jest to wykonana z białego, rosyjskiego marmuru Kojełga, postać w mundurze z lornetką. Na przedzie cokołu mieści się orzeł bez korony i napis Generał Broni Zygmunt Berling 1896 – 1980. Pomnik wykonał Kazimierz Danilewicz, a odsłonięto go w 1985. Generał był współorganizatorem 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i dowódcą 1. Armii Polskiej w ZSRR i 1. Armii WP. Pomnik zwrócony jest w kierunku Przyczółka Czerniakowskiego, gdzie jego oddziały dokonały w nocy z 15 na 16 .09 1944 desantu na pomoc powstańcom. Zginęło wtedy ponad 3 tys. żołnierzy. Wisła była czerwona od krwi. Co roku, na urodziny generała, gromadzą się pod pomnikiem kombatanci 1. Dywizji Piechoty. Jednak Berling to postać kontrowersyjna, gdyż po dostaniu się do łagru w Starobielsku zadeklarował współpracę z NKWD, aby zrobić z Polski 17. republikę ZSRR. W związku z tym pomnik często jest niszczony przez wandali: np. 06.05.1999 namazano mu na plecach napis KGB, a lewą dłoń pomalowano czerwoną farbą. Poza tym, pomnika nie ma nawet w ewidencji miasta i nikt się nim nie opiekuje.

POMNIK POLAKÓW POLEGŁYCH W CZASIE ATAKU TERRORYSTYCZNEGO W NOWYM JORKU 11.09.2001

Park Skaryszewski
Napis na płycie: Pamięci ofiar ataku terrorystycznego na World Trade Center w Nowym Jorku 11 września 2001 r. W hołdzie Polakom, którzy wówczas stracili życie. Umieszczono tu również godła Polski i USA, a także nazwiska 6 osób, które zginęły. Pomnik odsłonięto 11.09.2002, znicze zapalili Aleksander Kwaśniewski, ambasador USA Christopher Hill i rodziny ofiar. W czasie uroczystości modlili się księża katoliccy, prawosławni, protestanccy, a także rabin. Brali także udział policjanci nowojorscy.

WILLA BOHDANA WĘGLERA

ul. Bajońska 6
Powstała pod koniec lat '70 XX w. dla Bogdana Węglera. Był on kolekcjonerem militariów i baszta miała stanowić stosowne tło dla jego zbiorów. Na ścianie jest także tablica poswięcona żołnierzom 336 P.P. Obrony Pragi, walczących tutaj we wrześniu 1939. Dzisiaj warsztat samochodowy prowadzi tu wnuk pana Bohdana, Artur; mieści sie tu także biuro organizujące wyprawy ekstremalne "Extreme Team Polska".

SKWER RYSKI

Nie ma tu żadnej zabudowy, skwer jest pusty, nie licząc słupów od Trasy... Kiedyś była na Saskiej ulica Ryska, jednak w czasie budowy wspomnianej Trasy została przez nią wchłonięta... i nie ma.

Dlatego w 2002 nadano imię Rygi, pięknej stolicy Łotwy, temu obleśnemu skwerkowi. Przy otwarciu byli Przewodniczący Rady Warszawy i Rygi, tańczył i śpiewał zespół Warszawianka, a goście posadzili pamiątkowe drzewa (to te rachityki po prawej na 1. zdjęciu). I duszą się one w chmurach spalin, jakie wydobywają się z tysięcy samochodów, przemykających górą. Skwer kojarzy się z cichym miejscem wypoczynku: tu tego nie znajdziesz. Okropne miejsce...

KRZYŻ PRZYDROŻNY

ul. Wał Miedzeszyński
Powiedzieć, że stoi przy ulicy to gruba przesada. Ulicę widać w głębi zdjęcia (tam w tym przepaleniu :P), a krzyż stoi sobie na marnym skwerku, pod drzewem, a obok jest ławeczka nosząca znamiona imprezek zakrapianych pod chmurką. Nie ma tabliczki, nie ma napisu, goły niebieski krzyż wychodzący z niebieskiej rury, wmontowanej w niebieski kawał betonuże ktos jednak wie???

WILLA FITELBERGA

ul. Elsterska 3
Powstała w 1929 według planów nieznanego architekta. Nad wejściem kartusz herbowy i putta. Tu mieszkał i tworzył w latach 1930-9 dyrygent i kompozytor Grzegorz Fitelberg. Jego żona, tancerka Halina Szmolc, uczyła tutaj tańca w specjalnej sali ćwiczeń. Dziś mieści się tu prywatna firma.

WILLA MARCELEGO POROWSKIEGO

ul. Genewska 10
Powstała w 1937 roku wg proj. Maksymiliana Goldberga i Hipolita Rutkowskiego dla Marcelego Porowskiego, dyrektora Biura Związku Miast Polskich, który walczył w Powstaniu Warszawskim pod ps. Sowa; nawet przewodził ludności cywilnej. Dziś mieści się tu Biuro Ekspertyz Księgowych.

DOM WIELORODZINNY

ul. Bajońska 2 \ Paryska 3
Dom powstał dla znanego na Pradze przed wojną Edmunda Wolframa, jako dom czynszowy. Zbudowano go w 1935 wg proj. Maksymiliana Goldberga i Hipolita Rutkowskiego. Ciekawą rzeczą jest połączenie tu żółtej cegły z klinkierem w celu uzyskania efekty wykładzinowego, wykończeniowego i w końcu ozdób. Jest to jeden z ciekawszych "bloków" modernistycznych Saskiej Kępy.

RZEŹBA SZTAFETA

Dokąd biegną ci panowie???
Wiadomo, do WC-tu po zakupach!! :))
Tak naprawdę jest to rzeźba umieszczona przy koronie Stadionu Dziesięciolecia, odsłonięta 22 lipca 1955 , a wykonał ją w betonie Adam Roman. Ciekawe, co się z nimi stanie w związku z likwidacją stadionu?? Dokąd pobiegną??

STADION DZIESIĘCIOLECIA

widok z korony
Stadion powstał w wyniku rozpisanego w 1953 konkursu SARP, który wygrał zespół architektów pod kierunkiem Jerzego Hryniewieckiego, wraz z Zbigniewem Ihnatowiczem, Jerzym Sołtanem, Markiem Leykamem, Czesławem Rajewskim, Konstantym Jankowskim. Do budowy korony stadionu użyto gruzów pozostałych po powstaniu warszawskim. Miał to być wzorowy obiekt olimpijski; ukończono go w roku 1955. Celem było przeprowadzenie igrzysk V Światowego Festiwalu Młodzieży u Studentów. Odbywały się tu główne mecze reprezentacji piłki nożnej, zawody lekkoatletyczne, starty i finisze Wyścigu Pokoju, imprezy propagandowe, dożynki...

loża honorowa

Do lat ’80 odbywały się tu mecze Legii Warszawa. W 1983 zaprzestano organizowania imprez na stadionie i zaczął on niszczeć. W 1989 obiekt wydzierżawiła firma Damis, która założyła Jarmark Europa, największy bazar w Europie. Handlują tam głównie obywatele krajów wschodnich i afrykańskich. Było to również miejsce nielegalnego handlu sprzętem rtv, kradzionymi rzeczami i itp.

Co dalej?? Pomysły zmieniają się wraz z podmuchami wiatru, więc

"się obaczy" :P

sektor 30

POMNIK WDZIĘCZNOŚCI

Mieści się w Parku Skaryszewskim, na wprost wejścia od ronda Waszyngtona. Pozostałość po naszych przyjaciołach z Czerwonej Krainy ...Powstał wg proj. mjr Antonienko, a wykonany został przez Stanisława Sikorę, Stefana Momota i Józefa Trenarowskiego. Odsłonięto go 15.09.1946 w miejscu, gdzie 13.09.1944 zginęło 26 żołnierzy Armii Radzieckiej. Ich zwłoki przeniesiono w 1968 na cmentarz – mauzoleum żołnierzy radzieckich, a sam pomnik przesunięto w głąb parku. W 1999 monument odremontowano i umieszczono wiersz Tadeusza Kubiaka: Ziemio, z której nie wrócę \ Ziemio na której poległem \ Witaj, żegnaj miasto \ To za kamień z Twych bruków, za cegłę \ Za to by Wiśle Wołga \ A Wołga Wiśle oddała \ Ostatnie krople swej wody \ Jak ja Tobie krew mojego ciała.