MUR GETTA PRZY BIELAŃSKIEJ

Zgodnie z tym, co niegdyś powiedziałem, postaram się pokazać wszystkie 21 pomników, wyznaczających zasięg getta żydowskiego w latach 1940-3. Ten stoi od 2008 przy ul. Bielańskiej, na przeciwko Banku Polskiego.

Pozostałe kawałki zobaczcie tu:
- Bonifraterska \ Międzyparkowa
- Świętojerska \ Nowiniarska

POMNIK OFIAR CZOŁGU-PUŁAPKI

ul. Kilińskiego

Pomnik odsłonięto w 1975, wykonany został przez nieznanego autora. Powstał dla upamiętnienia wybuchu wozu pancernego, przejętego przez powstańców na pl. Zamkowym 13.08.1944. Kiedy mieszkańcy Starówki przyszli obejrzeć zdobycz i trwał triumfalny pochód przez Starówkę, czołg wybuchł w wąskiej uliczce, jaką wtedy była Kilińskiego, zabijając ok. 500 osób. Na pomniku widnieje napis: Miejsce uświęcone krwią 500 powstańców, mieszkańców Starówki, poległych 13.08.1944 od eksplozji czołgu z podstępnie założonym przez wroga materiałem wybuchowym. Pomnik powstał po długich staraniach kombatantów, żołnierzy batalionów „Gustaw” i „Harnaś”.

Nie wiadomo, czemu czołg wybuchł. Są dwie wersje: była to pułapka i hitlerowcy specjalnie zostawili bombę z opóźnionym zapłonem, aby wybuchła za barykadami albo któryś ze szczęśliwych powstańców niechcący zdetonował materiały. Nie dowiemy się nigdy...

Wiem, że pomnik jest niepozorny, ale nie przechodźcie obok niego obojętnie...

SZKOŁA RODZINY WOJSKOWEJ

ul. Czarnieckiego 49

 Powstała w 1930-4 wg proj. Jana Koszczyca-Witkiewicza pod nazwą Prywatna Koedukacyjna Szkoła Powszechna ‘Rodziny Wojskowej’. Szkoła założona została przez Stowarzyszenie Rodzina Wojskowa, zrzeszające zony oficerów i podoficerów; stowarzyszenie rozpoczęło działalność 2.02.1925. Była to placówka zbudowana dla rodzin wojskowych, którzy zamieszkiwali i Żoliborz Oficerski i Cytadelę. Wprawdzie czesne za szkołę ustalono dla zarobków podpułkownika, ale dzieci niższych rangą oficerów również tu uczęszczały i stosowano dla nich odpowiednie zniżki. Przewodniczącą była marszałkowa Aleksandra Piłsudska, a kierowniczką szkoły Janina Dunin-Wąsowicz

W czasie wojny w szkole był punkt schronienia dla Żydów, a także szpital powstańczy 104, który 31.08.1944 został ewakuowany do Fortu Sokolnickiego. Działała tu również kuchnia Rady Głównej Opiekuńczej, gdzie przekazywano zapasy żywności, a zarząd po upadku powstania organizował tzw. stołówki klatkowe i stołówki kolonijne – dla mieszkańców poszczególnych klatek i kolonii WSM.

W 1949 dobudowano salę gimnastyczną, a szkoła została przejęta przez miasto. Dziś mieści się tu Zespół Szkół Specjalnych nr 100, a fasada budynku nadal podziurawiona jest kulami z powstania.

OSIEDLE DĘBOWY PARK II

 ul. Milenijna 45, bloki a,b,c,d,e,f,

 Kompleks 5 bloków dewelopera J.W. Construction powstał w 2002-5. Są to bloki o 6 i 7 piętrach z 206 mieszkaniami od 31 do 80 m². 

Zadziwia mnie nieco fenomen firmy J.W. Construction, zwanej przez złośliwych Deconstruction... Z tego, co czytam na ich temat, wszyscy narzekają na tandetne wykonanie, maksymalne zagęszczenie bloków na osiedlach i mieszkań w blokach, że się sypie, nie ma zieleni na podwórkach... A ludzie jednak kupują wszystko na pniu... To osiedle nie jest jeszcze najgorsze, stoi na uboczu, zaraz za obowiązkowym ogrodzeniem jest  łąka i zagajnik - w zasadzie na osiedlu kończy się tutaj na razie zabudowa, są te wiekowe dęby, od których wzięła się nazwa osiedla, a i same bloki nie wyglądają jakoś strasznie, ot typowa wielorodzinna zabudowa, bez szału, ale i szpetne wyjątkowo to nie jest... Ale wystarczy wejść na forum osiedla, żeby zostać zalanym skargami na brak dróg dojazdowych, małej architektury, niewywiązywania się z różnych punktów umowy... Ciekaw jestem, jak się mieszka na tym osiedlu - rzeczywiście jest tak fatalnie?

KINO RELAX

 ul. Złota 8

 Budynek powstał w 1965-68 wg proj. Zbigniewa Wacławka. W kinie mogło oglądać film 650 osób. Pierwszym filmem, który puszczono tutaj to radzieckie ‘Wyzwolenie’ podczas Dni Filmu Radzieckiego. Nazwę kina wybrano w plebiscycie zorganizowanym przez Express Wieczorny.

 To tutaj przedstawiano premiery filmów amerykańskich, np. puszczono tu pierwszy raz ‘Gwiezdne Wojny’. Było to pierwsze kino szerokoekranowe, do którego sprowadzano sprzęt specjalnie z NRD. Choć w 1998 kino zmodernizowano i było jednym z najnowocześniejszych kin w Polsce, 27.10.2007 kino zamknięto po 22. Międzynarodowym Festiwalu Filmowego seansem czeskiego filmu ‘Mężczyzna Idealny’ – po czym poleciały sceny zatopienia Titanica.

 Sprzęt poszedł do innych kin: Wisła i Max Film, a w kinie umieszczono delikatesy Alma i kilka pomniejszych sklepów. Na miejscu kina ma stanąć dziwaczna, szklana piramida wg proj. Jakuba Wacławka.   

Będzie piramida, czy ktoś coś zrobi, aby budynek wrócił do zacnego wyglądu? Ta piramida ni przypiął, ni wypiął, a Relax doskonale komponuje się z zabudową Ściany Wschodniej...